Dîrok û Dewletên Kurdî : Împaratorî û Dewletên Kurdî /BZ.4000-1991- Dewleta Federe ya Kurdistan(1992)

Împaratorî û Dewletên Kurdî /BZ.4000-1991

>Dewleta Federe ya Kurdistan(1992)

BERÎYA AVABÛNA DEWLETA FEDERAL A KURDISTAN-NÊRÎNEK GIŞTÎ LI DÎROKA KURDISTANÊ
Neteweya Kurd ji B.Z.(beriya zayinî-îsa) salên 10 hezaran ve wekî qevmîyet li ser vî Cihanê wek ji nav gelên herî kevintir de cihê xwe girtîye û bêgûman heta bedawîyê her bimîne. Diroka gelê Kurd qedîm û dewlemend e.Şaristanîya Kurdî ji nav kurahîya dîrokê bi serkeftinên girîng hatiye roja me û mora xwe li dîroka Cîhanê xistîye.Dirokê de yekem padişahê Kurdan “Tosa”(Diyakos) ye.Gelê Kurd di dîrokê xwe de bi navê Medya imparatorîyek herî xurt avakiriye û piştî Medan gelê Kurd nikarî buye carekî din dewletek wisa bihêz û berfireh avabike. Medan bi sedsalan desthilatdarîya xwe parast û hemû êşîrên Kurdan û êşîrên ku piştre bingeha Persan pêk anîne di banê Imparatorîya MEDAN de di nava aşitî de jiyan.Piştî rûxandina dewleta Medan gelê Kurd bi wekî Kardûkan derketin dîka mejûyê.Di vê demê de ji azerbaycana îro heta kendava basrayê di bin destê Kurdan de bu.

Ji ber asûna xwe ya jeo-politik a Kurdistan,paşdemayîna civaka Kurd,di nav civaka Kurd de nebûyîna çîna rewşenbîrî,ziyana ku ku bi sedsalan li Kurdistan hatine kirin,bêzar bûn û tirsa dewletên Cîhanê ji diroka Kurdan û nexwestina wan a Serbixwebûna Kurdan,kêşeya olî û gelek sedem û arîşeyên din gelê Kurd serxwebûna xwe dest nexistîye.Piştî şerê cihanê yekem Kurd di peymanê sewrê de firsendek bi dest xistine.Di peymana Sevr de serbixwebuna Kurdistan hatiye pejirandin.Lê Sevr de gelek xalên ku Kurdan eciz kiriye jî bune û Kurd û hêç hêzêkî din xwedî li peymana sevrê derneketine.Kurd wê demê de nizanîbûn ku peymaneke ji sevrê hezar hezar carî girantir peymanek bo kurdan bêne morkirin.Lê wisa bû ji ber dek û dolabên Kemalistan û birexistin ne buyîna Kurdan carekî din Kurdistan di nav dagirkeran (Tirkîye,Iraq,Surîye,Iran) de hat parvekirin.Di sedsala 20’an de jî wekî Serhildana Şêx Saîd,Dersim,Çiyayê Agirî,Serhildana,Şêx Mehmûd,Bedîxanîyan,Mistefa Barzanî û gelek serhildanên Kurdan bo azadîya Kurdistan çêbû.Lê yek ji wan jî bi tememî negihişt encamê.Di sala 1946an li Rojhilatê Kurdistanê Komara Kurdistanê Mahabê hat îlan kirin.Lê ev komara yekemîn a Kurdan ku di nava hemû gelê Kurd hêvîyekî mezin afirand, di nav salekî de hat rûxandin.Û di dawîya dawî de jî wekî encama têkoşîna dûr û dirêj ya gelê Kurd. jî 1992’an de Dewleta Federe ya Kurdistanê hat îlan kirin.Ev dewleta federe hin jî girêdeyê Iraqêye û çavên hemû Kurdan li vê beşa azad a Kurdistanê de ye û her roj berew serxwebûnê diçe.

Bo nivîsandina kitekita ev dîroka dûr û dirêj bi hezaran rûpel jî têr nake.Mijara me Dewleta Federe ya Kurdistane û emê ji wan kitekitan zêdetir,bi kurtasî salên dawîyên berîya avabûna Kurdistana Azad binêrin.

Piştî perçebûna xaka Kurdistan bi peymana Lozanê re gelek serhildanên Kurdî çêbû û tu serhildan jî negihîşt encamê.Bi Peymana Lozenê re Îngilizan bûbûn deshilatdarê Iraqê.Di dema desthilatdarîya Ingîlizan de politikayeke dûalî hat meşandin. 1922 de Şêx Mehmud hikumata Kurdistanê avadike û xwe weke Melikê Kurdistanê radigîhîne.Lê ev Hikumat zêde berdewam nake û tê rûxandin.Pişre vê demê de (1931-1932) Serhildana Şêx Ahmed Barzanî li başurê Kurdistanê destpêkir û demekê şûn de jî têk çû.Heman demê de serhildana duyemîn û têkçûna Şêx Mehmud Berzencî jî li hemberî Îngilîzan de pêkhat. Di salên 1940’an de Mistefa Barzanî dibe pêşengê Tevgera Rizgarîya Kurdistan.Sala 1945’an de Mistefa Barzanî bi navê Azadî rêxistinek avadike.Bi avabûna Komara Kurdistanê(Mahabad) Barzanî dibe Generalê arteşa Komara Kurdistanê. 16 Gelawêj-Tebaxê sala 1946 de Partîya Demokrata Kurdistanê(Başûr-Iraq) PDK tê damezirandin.Piştî rûxandina Komara Mahabadê Mistefa Barzanî û Pêşmergeyên Kurd dest bi meşa mezin kirin diçin Rûsyayê.Sala 1958 7 Cotmehê de Mistefa Barzanî ji Sovyetê vedigere bo Kurdistan. 11 Îlona sala 1961’an de li başurê Kurdistanê dijî rejima Iraqê şerê çekdarî ji nû ve destpêdike.11 Adarê 1974’an de li başurê Kurdistanê qanuna otonomîya Kurdistan de tê ragihandin lê derdikeve holê ku rejima Iraqê ne aligirê berdewamîya vê otonomîye.Demekê kin de Kurd vê listikê fêm dikin û ji nû ve dijî rejîmê serî hildidin.8 Adarê 1975’an de Iraq û Îran bi peymana Cezayîrê lihevkirin.Îran piştgirîya ku dida tevgera başurê Kurdistanê kişand û Kurd dîsa hatin xapandin.Piştî şikestina tevgera Mistefa Barzanî ji PDK’yê gelek kom veqetiyan û wan koman bi pêşengiya Celal Talabanî de Hezîrana sala 1975 damezirandina Yekîtîya Niştimanê Kurdistan(YNK) îlan kirin.Be guman di navbera 1920-1980ê li başurê Kurdistanê gelek bûyer û pêşketin heye lê ev hemû rûdanan mijarerê pirtûkane.Em li vir de tenê li bûyaren banegehî dinêrin.

1976’an de dîsa li başurê Kurdistanê di bin rêberîya Partîya Demokratê Kurdistanê de serhildenek mezin destpêkir.Lê ev serhildan jî zêde najot.Di salên 1976-1984an de şerê birakujî di navbera hêzên Kurdî de destpêkir.Şerê birakujî derbeyeke mezin xist morala gel û tevgerê.1ê Adarê 1979an de Serokê Netewîya gelê Kurd Nemir Mistefa Barzanî li DYE çû ser dilovanîya xwe. e.

Pêşmergeyên Kurd bi dehsalan li zivistanê û havînê,li germ û sermayê de di bin mercên herî girande,bêxwedî,birçîbûn her tim bo Kurdistan xebat kirin,ser çiyayan ji malbatên xwe dûr welatên xwe parastin.Beramberî hemû bêimaknîyan weşanên radio,rojname pêkanîn.Îro Kurdistan bi saya wan fedakarikan hat vê merhaleyê.

Îlona 1980an de bi destpêkirina şera Iraq û Îranê de Kurdistan gelek zîyan dît.Her wiha zext,işkence,zilm û terora rejîma Iraqê roj bi roj zêdetir dibû û bi hezaran Kurdên bêgineh dihat qetl kirin.Zordarîyeke ji bawerîyê der dihat meşandin.Wekî mînak ji eşîra Barzanî 8 hezar hatin qetlkirin. .Di operasyona wehşî ya Enfalê de li Kurdistanê ji sedhezarî zêdetir Kurd canê xwe wenda kirin.GundênKurdan hat şewitandin,her tiştê ku aidê Kurdan bû dihat tune kirin.Kurd li başurê Kurdistanê têkoşîna mayîn û nemanê dikirin. Di sala 1988 an şerê birakujî qedîya û bi beşdar bûna 8 partîyên Kurdistanî “Enîya Netewîya Kurdistanê” hate damezirandin.

AVABÛNA DEWLETA FEDERE YA KURDISTAN(1992)
16 Adara sala 1988an de rejîma Iraqê bombeyên kîmtewî avêt ser Helebçeyê.Encamê de 5000 Kurd hate kuştin.Lê raya giştîyê Cihanê vê bûyare mezin netîdin.Heta di Medyaya Cihanê de piştî 3-4 rojan ev nûçe derket.Ji ber ku Sedam Hiseyîn bi saya hêzê gihîştibû vê hêzê.Piştî vê êrîşê bi sedhezaran Kurd ji tirsa çekên kimyewî ji başurê Kurdistanê rewiyan.Bi hezeran Kurd ber bi bakurê Kurdistanê û bi hezeran Kurd jî ber bi rojhilatê Kurdistanê çûn.Vê demêde jî piştî vê demê jî Neteweyên Yekbûyî meseleya Kurdistan neanîn rojeve.Ji ber ku patronên NY Amerîka,Britanya û Rûsya tiştekî wisa nedixwestin.

Piştî dagirikirina Kuweytê ji aliyê Iraqê ve Emerika êrîş bir ser Iraqê û Kurd jî vê demê de piştgirî dan Emerîkayê lê piştî vekişîna Emerîkaye li Iraqê Kurd û Sedam disa hember hew man.Kurd vê navberê de bi serhildaneke mezin rêz bi rêz 5’ê Adarê de bajarê Silêmanî,11 Adarê de Hewlêr û Xaneqîn, 14 Adarê de jî Dihok û Amêdî bi delfetên xwe ji destê rejima Iraqê rizgar kirin..Lê belê Emerîka xiyanetî kir li Kurdan kir û alîkarîya Kurdan nekir.Lê bi xêra hin qenalên Medyaya Cihanê rayagiştîya Cihanê li hemberê hovîtîyên Seddam û bêbextiya Dewleta Emerîkayê rabûn ser lingan.Li ser vê yekê jî hin dewletên Ewrûpa –di serî de britanya- mecbûr man ku bo parastina Gelê Kurd hin çareyan gerîyan.Heta 15 Nîsanê hejmara Kurdên ku reviyabûn Îranê ji milyonekê zêdetir bû.Pirsa Kurdistanê bi hefteyan ji rojeva Cihanê derneket.Dawîyê de George Bush mecbur ma ku Iraqê hişyar bike.Disa jî Kurd bawerîya xwe bi gotinên emerîka nedianîn.Herçiqas George Bush hewl dida ku zextên Ewrûpa,çapamenî û raya giştîya Cihanê rizgar bibe jî li hemberê rexne û bêbextiya ku Kurdan kiribû neçar man ku ji bo bi Britanya,Elmanya,Îtalya,Frensa di 16yê Nîsanê 1991’an de xeta 36ê û jor de bo gelê Kurd herêma azad îlan kirin.Lê bajarên wek Kerkûkê ku neft lê hebû nedan Kurdan.Kurd bi demekî kin de vegerîn ser xakên xwe û demekî kurt de hêzên xwe ji nû ve qezenc kirin û êdî bênavber dixebitîn.

Piştî demekê Kurd dest bi xebatên avakirina Kurdistanê kirin da ku vê delfeta dîrokî û bêhempa bikarbînin û 19 Gulana 1992an de Li Başurê Kurdistanê yekem hilbirtinên giştî yên Parlementoya Kurdistanê pêk hat.Ji bo parlemena Kurdistan 6 lîste beşdarî hilbijartinê bûn:1-Partiya Demokrata Kurdistanê,2-Yekîtîya Niştimanê Kurdistan-Partiya Zehmetkêşên Kurdistan,3-Partî Sosyalistî Kurdistan-Partî Demokratî Serxwebûnî Kurdistan,4-Partiya Demokratik a Gelê Kurdistan,5-Partiya Kominîs,6-Tevgera Islamîya Kurdistanê.Ji ber ku hilbijartinan de %7 beraj hebû tenê du liste;listeya PDK û listeya YNK-PZK ketin parlementoya Kurdistanê.Listeya PDK ji%45.26,listeya YNK jî ji %43.82 dengan girtibûn.PDK û YNK li hev kirin ku 100 kursiyan di navbera xwe de 50-50 parve bikin navê vê sistemê re fiftî-fiftî dihat gotin.Lê ev sistem di pêşerojêde bû linhevnatinên mezin.

Hilbijartin tevî hemû kêmasîyên xwe him hêvîya gelê Kurd zêde kir,him jî nîşanî hemû Cîhanê dan ku ji bo pêşveçunê zemîneke baş heye.4ê Hezîranê de Parlementoya Kurdistanê vebû û parlementaran sond xwarin.Parlemento û Hikumeta Kurdistanê bi tempoyeke baş dest bi karên xwe kirin.Pêşveçûnên ku li başurê Kurdistanê dibû ne tenê bo Kurdistanîyên Başur bo hemû Kurdistanîyan dibûn tovên hêvîyên nû.Di 4ê Cotmeha 1992an de Parlemena Neteweyîya Kurdistan biryerekê dîrokî vergirt û “Dewleta Federe ya Kurdistan” îlan kir.Yekem serokê parlmena Kurdistanê Cewher Namiq bû.

JI SALA 1992 Û VIR VE REWŞA DEWLETA FEDERE YA KURDISTAN
Li pêy îlan kirina Dewleta Federe ya Kurdistan bingehê dewletê:wezaretên Hikumeta Kurdistan,desthilatîya rêvebirî û dadî,artêşa neteweyî,hêzên ewlehîyê,dezgehên çandî-civakî,dezgehên perwerdehî û ragihendinê hêdî hêdî hat demezirandin.Piştî demekê kin PKK êrîşê bir ser Dewleta Federe ya Kurdistanê.Bi îlan kirina Dewleta Federe ya Kurdistan dewletên dagirker Tirkîye,Iran,Iraq û Sûriye pirr eciz bûbûn.Lewma jî dixwastin hundirê Kurdistana Azad tevlihev bikin û Tirkîye jî bi vê avahî bi bahaneya PKK êrîşî ser Kurdistana Azad dikir.Hin Dewleta Federe ya Kurdistan baş rûneştibû gel birînên xwe baş nepêça bû sala 1994an de YNK û PDK bo desthilatîya sîyasî êrîşê hev kirin.Partîyên Kurdistanê bo berjewendîyên xwe Kurdistan dîsa perçekirin û disa şerê birakujî destpêkiribû.Şerê PDK û YNK kêrî PKK û Dewleta Tirk dihat.PKK li başurê Kurdistanê bi cîh bû Kurdên Başur di nav xwe de bi rêxistin kir û wan dijî PDK û YNK bikaranî. Dewleta Tirk jî PKK dikir mane û êrîşî ser Kurdistana Başur dikir.Şerê birakujî heta destpêka 1995an xurtir bû û kêyfa dijminan pirr dihat ji vê rewşê. Ji ber ku tiştên ku dixwastin bikin jixwe li Kurdistana başur pêk dihat Di şerê birakujî de bi sedan Kurd hevûdin kuştin.Her wiha bisedan sivil jî dest ji jiyanê xwe dan..Di caran di navbera PDK û YNKê de lihevtin hat pêkanîn.Yek li Dublînê(11 Tebaxa 1995) yek jî li Washingtonê.Her wiha di vê demêde Hêzekê ewlehîyê bi navê INC li başûrê Kurdistanê hat bi cih kirin ku Hêzên Tirk jî nava vê hêzê hebû,bû belayê serê gelê Kurd û bi salan Dewleta Tirk bo tevlihev kirina başûrê Kurdistanê tevî Tirkmenan vê hêzê bikaranî.

PKK destpêka sala 1995 ê de di weşanên xwe de êrîşê ser malbata Barzanî dikir.PKK li pey kampanyayê xwe êrîşî ser PDK kir.PKK û YNK dixwestin ku bi alîkariya dagirkeran, partiya 50 salî PDK ku 50 sal li dijî dagirkerîya dijminên Kurd têdikoşe, ji holê rakin.Tirkîye jî 19 ê Adara 1995an de bi hêzekî pirr mezin êrîşê başurê Kurdistanê kir.PDK vê navberê de hinek bêhna xwe girt û ji tûne bûnê rizgar bû.Şerê PDK,PKK û YNK heta sala 1998ê li başurê Kurdistanê dom kir.Beramberî hertiştî pêşketin di Kurdistana Federe de çêdibû.PDK û YNK hikumetên cûda avakiribûn lê her 2 hikumet jî kêm be jî bo avadanîya Kurdistanî dixebitîn.Heta sala 2001ê rewş aram derbas bû pêşketina Kurdistanê bilêz bûbû.Di sala 2001ê de dîsa navbera PKK û YNK de şer derket.PKK vê carê jî YNK xayîn îlan kir.Lê êdî ji ber kojptura Cihanê hêza PKK qediya bû kes xwedî dernediket û PKK xwe bi xwe aşitî îlan dikir ,herêmên parastina îlan dikir,şer îlan dikir.Bi vê avahî girseya ku li pêy wê bû dixepand.

PKK her tim başurê Kurdistanê û hêzên siyasî û gelê başurê Kurdistanê bi feodal bûn û paşdamenê sûcdar dikir. PKK ku tu tişt bo Gelê Kurd pêkneanîbû û pêşketinên li Başurê Kurdistanê hezm nedikir û dixwast li çavê Kurdan de jî biçuk bixîne.Kurdistaneke Azad li dijî berjewendiyên PKK bû.Li wan fişardeyan re jî hinek Kurdên Bakurê Kurdistanê jî bandor de ma bû.Lê kesên wisa nedîtin ku PKK wekî nijatperestên Tirk diaxife.Nijatperestên Tirk jî bo Parlementoya Kurdistanê digot parlementoya êşîran an jî “dewleta kukla” heman tişt PKK jî digot.Çawa dibe ku hêzêkî Kurdî pêşketine ewqas mezin ku Kurd bi sedsalên li hêvîya vê yekê bûn da ku pêşaroja Kurdistan rizgar be.Bila vê meseleyê jî xwendewan bifikire.

Li başûr Hikumet cûda bin jî hêdî hêdî Dewleta Federe ya Kurdistan rûdinişt û gelê Kurdistan Azad tama azadîyê girtibûn.Nifşekî nû li Kurdistana Azad mezin bû bû.Ev nifiş edî zimanê erebî nizanî bû.Zimanê vê nifşê zimanê Kurdî,çanda vê nifşê tanê çanda Kurdî,ala ve nifşê ala Kurdistanê,marşa vê nifşê “Ey Reqip” û xaka vê nifşê jî bi fermî Kurdistan bû.Lewma êdî pêvajoyek geri dönülmez dest pêkiribû.Rastî de Dewleta Federe ya Kurdistan ji aliyê fermî de Federe be jî pratîkê hin zêdtir nêzî dewleteke serbixwe ye.

Bûyera di 11ê Îlona 2001 de li Emerîkayê çêbûn di rewşa Cihanê ya abrî,leşkerî,sîyasî de gelek guhertin çêkir.Wekî encamekê vê bûyerê Emerîka midexaleyê Iraqê kir û 9ê Nîsanê 2003an de rejîma Iraqê ji alîye DYE ve hat rûxandin.Raste ku Gelê Kurd li başurê Kurdistanê hevkarî kirin û dikin.Raste Emerîka li pêy bejewendiyên xwe ye.Lê divê Kurd jî êdî li gorî rastîyên Cihanê tevbigere.Ger bi vê hevkarîyê pêşaroja Kurdistan xelas dibe û bi hevkarî nekirinê ihtimala têkbirina Emerîka niha nîne vê çaxe di vê hevkarîyê de tiştekî şaş nîne.Kurd ji ixaneta yekema Emerikayê ders girtin û lewma êdî Kurd jî bi avayekî bergirî tevdigerin. Êdî gelê Kurd encax bi siyasetekê reel û gorî konjoktora Cihanê tevbigere qezenc bike ne bi idolojî,gotin,qalibên teng bi ramanên kevnbûyî.

Di 4ê Cotmehê 2002an de Parlemena Kurdistanê ji nû ve bû yek û hat vekirin.Bi vê avahî rêvebirîya Dewleta Federe ya Kurdistan ji nû ve yek bû.Êdî meseleyên Kerkûk û yekxsitina hikumetan ma bû.Di nava gelê Kurdistana Başur de jî hişyarîyek mezin peyda dibû herkes bo jiyanek azad û baş serxwebûna Kurdistan dixwest

Li pêş destpêbûna şerê Iraqê Trikîye xwest ku alîkarî Emerîka bike û peşî li azadîya Kurdistana Başur bigre.Li ser vê yekê 3ê Adarê 2003an de Li Kurdistana Federal bajarê Hewlêr û bajarên din de bo şermezaran kirina helwesta Tirkîye ku dixwest Kurdistana başur dagir bike bi milyonan kes daketin kolanan.Tirkîye jî dawîyê de negihîşt daxwazên xwe yên qirêj.

Dewletên dagirker vala nesikinîn û bi destên Kurdên xayîn û paşverû 1 Sibata 2004ê de Li Kurdistana Federe bajarê Hewlêrê terorîstan êrişên xwekuj birin ser barehagê Partiya Demokrat ya Kurdistanê û Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê .Di van êrişan de berpirsên bilind yên PDK-ê û YNK-ê dor 140 kesan hatine kuştin.Piştî vê buyerê li hemû Kurdistan û Cihanê xwepeşandanên sermazarkirinê û piştgirî dayînê bo Kurdistana Başur pêk hat.Dijminên gelê Kurd hesabên xwe baş nekiribûn.Çinkî gelê Kurd di vê konaxê de ji her êrîşî bihêztir derket.Gelê Kurdistan hin zêdetir nêzî hev bû hişmendiya neteweyî derket holê.

Di Sibata 2005ê de,Li Kurdistana Azad û Iraqê hilbijartinên giştî pêk hat.Di vê hilbijardinê de Neteweya Kurd encamekî dîrokî bi destxist.Listeya Hevpeymanîya Kurdistan ku gelek partîyên Kurdistanê tê de cih digirt li seranserî Iraqê de %30 deng vergirt û 70 parlementer xist parlemane Iraqê.Her wiha bi vê hilbijartinê hilbijartinên Parlemena Kurdistan jî hat kirin.Parlemena Kurdistanê de jî listeya ku PDK,YNK û hin partiyên din têde cih digirtin ji dengan bi qasê %90 deng vergirtin.Bi vê avahî Hikumetên Kurdistan bi temamî bû yek.Di vê hilbijartinan de Kurdan serkeftinek mezin di Kerkûkê de jî bi destxistin.Kerkûk, carekî din eşkere bû ku bajarekî Kurdistanîye.Her wiha di hilbijartinên Iraqê de li ber hemû Cihanê eşekere bû ku angaştên Tirkan vikûvalaye,Enîya Tirkmenan ku bo bêistiqrar kirina Kurdistan bi destê Tirkîyê hatibû damezirandin tenê li dora %1 deng girt.Di kombûna yekem a Parlemena Kurdistanê de bi yek dengî, Rêzdar Mesûd Barzanî wekî Serokê Dewleta Kurdistanê hat hilbijartin.Her wiha Celal Talabanî jî bû serokkmarê Iraqê.

Piştî hilbijartinê li Hikumet û Parlemena Kurdistanê hat pêkanîn.Li Dewleta Federe ya Kurdistanê di her warende pêşveçûn û pêşketinên nû çêdibe.

Dewleta Federal a Kurdistan bingeha Dewleta Kurdistan e.Ger serxwebûnek were îlan kirin.Di birêvebirin de zêde guhertin nebe.Ji ber ku hemû tiştê DewletÊ amadeye û birêde diçe.
…
Parlemena Netewîya Kurdistan
Parlemena Neteweyîya Kurdistanê otoriteya zagonsazîyê ye.Bi dengê eşkere an jî weşartiyê gel nûnerên gel tê hilbijartin. Parlemena Kurdistan li Hewlêrê ye.Ji 105 kursîyan pêk tê.Dewra Parlemena Kurdistanê ji rûniştinê yekem pêve 5 sale.Serokê Parlemena Kurdistanê.

Hikumeta Kurdistan
Serokê Dewleta Federe ya Kurdistanê Mesûd Barzanî û serkê wezirên Hikumeta Kurdistanê …… ye.

Wezaretên Hikumeta Kurdistan
Li Dewleta Federe ya Kurdistanê Hikumeta Kurdistan ji wezaretên Wezareta Nawxo,Wezareta Perwerdeyê,Wezareta Tenduristî,Wezatera Eşxal û Iskanê,Wezareta Alikarîya Mirovî,Wezareta Dawerîyê,Wezareta Pêşmerge û Leşkerîyê,Wezareta Bajarvanî û Turizmê,Wezareta Rewşenbirî û Çandê,Wezareta Karûbarê Îslamê,Wezareta,Gihandinê,Wezareta Avakirin û Pêşvebirinê,Wezareta Pişesazî û Enerjîyê,Wezareta Darayî û Aborîyê pêK tê.

Wezîrên Hikumeta Kurdistan ji aliye Parlemena Kurdistanê hilbijartin.

Dezgehên Rêveberîyê

Hêzên Leşkerîya Kurdistan
Ji sedhezarî zêdetir hêza Pêşmergeya Kurdistanê heye.Her wiha sala 1997an de Arteşa Taybet a Kurdistan(Arteşa Taybet a Zawite) hat avakirin.Lêşkerên Arteşa Taybet a Kurdistan bi rêbazên nûjên tên perwerde kirin.Sistema bipere tê bikaranîn.Ev tişt jî dibe sedema profesyonel bûyîna vê arteşê. Arteşa Taybet a Zawite li hemû Dinyayê daye îspat kirin ku gelê Kurd jî dikare xwedî arteşekî modern û pêşketi be.

Di Hêza Leşkerîya Dewleta Federe ya Kurdistanê de kêşeya herî mezin nebûyîna çekên girane.Ger hemû hêza leşkerîya Kurdistanê bi çekên giran,modern û bihêz were arastin vê hêz, tevger,bandor,hêza biryar dayîna Kurdistan jî zêdetir be.Her wiha ger gelê Kurd bixwaze di Cihanê de bibin hêzekî mezin divê Hêza Lêşkerîya Kurdistan bi her avahî xwe modernîze bike û pêşxe.

Aborîya Kurdistana Azad
Aborîya Kurdistanê de giranîya mezin a çandinîyê heye.

Ger mesleya Kerkûkê çareser be û Kurdistan bikare be dewlemendîyên xwe bikarbîne vê demê aborîtya Kurdistan bi hêzekî mezin pêşkeve û Kurdistan bibe hêzekî mezin û welatekî pêşketî û BERDEWAMÎ.

Niha hatinîya Aborîya Kurdistana Azad çandinî,ajeldarî,bêş(vergi),hatinên derîya sînorê,alikarîyên welatan, û pêşketinên din sektorên avadanî,avahîsazî,muhendisî û bêşen ku ji şirketên biyane têngirtin pêk tîne.

Divê ihracat zêde be û sistema bazara vekirî ser hîmen netewî were avakirin.Divê pêşarojê de dewlet destê xwe ji sekora xizmetê vekişîne.Lê bi yasayan hîmên neteweyî ser bingeha babetên nûjen werin parastin.

Li Kurdistana Azad divê giranîya pîşesazî û serktorên xizmetê pêşkevin da ku Kurdistan xwedî aborîyeke baş be.

Bandora Benqeya Nevendiya Kurdistan di pêşketina aborîya Kurdistanê de zêde dibe.

Medyaya Kurdî
Îro li Kurdistana Azad,nêzî 500 kovar,50 rojname weşanê dikin.Ji vana 3 rojname ku li Kurdistana Azad weşan dikin rojnameyên rojana ne.Li Kurdistana Bakur û Rojhilat rojnameyên hefteyî,panzdehrojî jî heye.Li Kurdistana Azad ji 20ê zêdetir televizyonên Kurdî heye ji vana 3 televizyon bi navê Kurdistan TV,ZagrosTV û Kurdsat TV bi avayekî satalaytî weşanên xwe didomînin yên din jî bi şêweyekî cigayî-hêremî weşan dikin.Her wiha demên dawî de qenleke erebî bi navê El-Tahiki TV bo enformasyon û diplomasîya Kurdî ser satalaytê frekansa Zagros TV de dest bi weşanê kir.Biqasî wan jî radyo li Kurdistana Azad weşanên xwe berdewam dikin.Her wiha li Kurdistana Azad bi navê Pêyamnêr Ajansa Dengûbasên Kurdî sala 2005an de bi avayekî fermî dest bi weşanê xwe kir.

(Bo agahîstandina rewşa çapamenî û weşangerîya Kurdistan Azad binêrin li.-Diroka Rojnamegerîya Kurdî û Rewşa Niha ya Medyaya Kurdî-Serhad B.RÊNAS)

Rewşa Rojane û Bajarvanî
Piştî vabûna Dewleta Federe ya Kurdistanê bi sedan gund ji nû ve hat avakirin.Bo dewlemntir bûyîna rewşa rojaneya gel gavên hat pêwîst avêtin.Cihên seyrangê hat vekirin.Şeqam û paûran hat nûjen kirin,park û bexçeyên cûrbecûr hat vekirin ,navendenên nûjen ya danûsatndinê hat vekirin.Di jiyana çandî de gelek pêşveçûn pêk hat.Pêşengehên pirtûk û wêneyan bi avayekî periyodik tê sazkirin.Pirtûkxaneyên Kurdî hat vekirin.Ji ber ku Aborîya Krdistan ne zêde pêşdeye hin jî dîmena bajarên Kurd ne zêde pêşketiye.Hê jî pisgirêkên avahîya bingehîn nehatiye çareser krin.Dîsa jî pêşketina ku li Kurdistana Azad pêk hatiye pêşketinên wek derhoze ye.

Perwerdeya li Kurdistana Azad
Li Kurdistana Azad de ji dibistana seretayî heta zaningehê,li dezgehên fermî,di ji hev nivîsînên fermî de,hemû sazîyên Dewleta Federal a Kurdistanê de zimanê Kurdî tê bikaranîn.Gelên din jÎ dikarin li gel zimanÊ Kurdî bi zimanê xwe jî perwerde bibin.
Li Kurdistana Azad Zankoya Selahhaddîn-Hewlêr,Zankoya Silêmanî,Zankoya Duhok,Zankoya Koyê û Zankoya Kerkûk bi giştî 5 zaningeh(zanko) heye ku bi giranî zimanî Kurdî perdewerde tê dayîn.Li Kurditana Rojhilat jî Zankoya Kermanşah û Zankoya Kurdistan de zimanê Kurdî bi fermî tê bikaranîn.Hewlên Hikumeta Kurdistan her roj bo pêşketina perwerdeyê ser hîmên neteweyî û nûjen zêdetir dibe û dezgeh û rexistinên di vê qadê de zêdetir dibin.Li Kurdistana Azad dezgeheke girîng bi navê Korî Zanyarî Kurdistan ku bo pêşketina zanist,ziman,çanda kurdî hatiye damezirandin,akademî û gelek rexistin,yêkîtî û dezgeheên akademîk hene û gav bi gav zêdetir jî dibin.

Niha Li Kurdistanê gundê ku dibistan tunebe nîne.Li gorî biryara Hikumeta Kurdistanê di cihêkî de 15 xwendekar be jî li vê cihê dibistan tê vekirin.Her sal bi dehan dibistanên nû tê vekirin.

Weşangerî û Wêjeya Kurdî
Li Kurdistana Azad û perçeyên din de bi dehan weşanxaneyên Kurdî heye.Rêjeya çapkirina pirtûkên Kurdî li gor zimanên Cihanî re muqayese bikin hêjmar gelek kêm e.

Bi gişti di 4 perçeyêde –ji %60-70 li Kurdistana Azad de ye- her sal derdora 1500 pirtûk tê çapkirin.Ger ev hejmar ser 30.000an derkeve encax dikarin bibêjin ku xeter rabûye.Kêmasîyek girîng jî kêmbûna an jî nebûna wergerên berhemên zanistî,teknolojî,akademîk,perwerdehî ye.

Çand,Mûzik û Hunera Kurdî
Li Kurdistana Azad li gorî Kurdistana Bakûr û perçeyên din hilberîna mûzika Kurdî gelek zêdeye lê piranîya wan berheman sed mixabin ne hêjayî guhdarkirinê ne.Heman bêwespî di klibên ku Kurdistan Azad de tê kişandin de jî heye.Tiştê ku mirov pirr eciz dike ewe him bi taybetî li Kurdistana Azad,him jî li Kurdistan Bakûr û li Ewrûpa mercên afirandinê hemû imkanan heye lê gelek hûnermend diçin li Stenbolê albûmên xwe tomar dikin.Ev yek bo Kurdan cihê şermezarîek mezin e.Ev rewş nîşanî dûrbûna ji nirxên sincî û netewî a hin hûnermên û produktorên Kurd nîşan dide.Îro ev navend diviya bû ne Stenbol Hewlêr û Amed bûya.Mûzika Kurdî ku çerxa berjewendî û dêkûdolaban a Unkapanî de were afirandin bila tu kes pêşketin ji mûzika Kurdî hêvî neke.

Li başurê Kurdistanê festival û xebatên ku bi pişgirîya ku Hikumeta Kurdistanê tên kirin hejmara filmên ku tên kişandin jî zêde kir.Piraniya wan filman ne di asta Cihanî de be jî ji nav van derhênerên wek Bahman Qubadî,Hinêr Salim ispat kirin ku sinemaya Kurdî dikare ciranên Kurdan ku dîroka sinemaya wan 70 saliye jî derbas bike.

Zimanê Kurdî
Îro Zimanê Kurdî Iraqa Federal de duyemîn zimanê fermî û Kurdistana Azad(başûr) de jî yekemîn zimanê fermîye.Li Kurdistana Azad de ji dibistana seretayî heta zaningehê,li dezgehên fermî,di ji hev nivîsînên fermî de,hemû sazîyên Dewleta Federal a Kurdistanê de zimanê Kurdî tê bikaranîn.Bi sedan kovar,bi dehan rojname,bi sedan pirtûk,albûm û hwd. bi Kurdî derdikeve.Di alavên ragihandinê pêşketi û qadên fermî,dadî hwd. de Kurdî li Dewleta Federal a Kurdistanê giranîya xwe roj bi roj zêdetir dike.Nifşê nû tenê zimanê Kurdî dizanin.

Rewşa Çandinî û Ajaldarî
Di aborîya Kurdistanê de girenîyeke mezin a çandinîyê heye.Kurdistan di hêla genim,nok,nîsk û mêwîyan de gelek dewlemende.Di berên heywanî de kêmasîyek nîne.Hilberîna goşt,şîr,rûn û pênir zêdeye.Febrikaya mirîşkan ku li Dihokêye him pêwistiya Kurdistana başûr pêk tînin him jî bo dervey Kurdistanê tê ihraç kirin.Potansyele ihraç kirinê di hemû qadên çandiniyê de heye lê ev potansiyel niha bi temamî nayê bikaranîn.

Tenduristî
Li Başurê Kurdistanê nexweşxenya Rizgarî di qada tenduristî de pêş de tê.Li Kurdistana Azad êdî delfeta pêkanîna emeliyatên hercurêyî peyda bûye.Xebatên modernîze kirine li vê warê de berdewam dike.Hêrî zêde ji ber sedemên aborî kêşeya derman û cihazên tibbî tê kişandin.Wezareta Tenduristîyê di hin waran de lewaz dixwebite.Divê ku Hikumeta Kurdistanê û dewlemend û karsazên Kurd bo sektora tenduristîya Kurdistanê hin zêdetir remnadinin.

Werziş(spor)
Li Kurdistanê bo sporê eleqeya gel zêde dibe.Kolejên sporê heye.Sendîka Topîpê Kurdistan û Olimpiya Kurdistan hin dezgehên ku bo pêşxistina werzişa Kurdî ne.Li Kurdistan Azad liga neteweyî heye û tîmên Kurdistanî bo serketina ligan de têdikoşin.Di xebatên sporêde giranîya keçan jî cihê şanazîyêye.

Rewşa Siyasî û Partiyên Kurdî
Li Kurdistan Azad de deshilatîya PDK û YNK pirr zêde ye lê dîsa jî her rexistin ku ne dijî berjewendiyên neteweya Kurd be dikare li Kurdistanê xebatên xwe bimeşîne.Hema hema partiyan xwedî tv,radyo û rojnameyê ne.Ji 30 yê zêdetir partî heye li Kurdistan Azad de.

Nav û Navnîşanên Malparên Hin Partiyên Kurdî wiha ne;
ttp://www.kdp.pp.se PDK Partîya Demokrata Kurdistanê
http://www.kdp4u.com PDK Partîya Demokrata Kurdistanê-Malpera Duyemîn
http://www.puk.org YNK Yekîtî Niştimanî Kurdistan
http://www.zahmatkishan.dk/ PZK Partî Zehmetkeşanî Kurdistan
http://www.ktp.nu PZK Partî Zehmetkeşanî Kurdistan-Malpera Duyemîn
http://www.?? PKSK Partî Karî Serxwebunî Kurdistan
http://www.handren.com KCP Partîya Kominîsta Kurdistan
http://www.r-kurdistan.com/ PRK Partî Rizgarî Kurdistan
http://www.bizutneweymilliy.com BMK Bizutnewey Millî Kurdistan
http://members.aol.com/Kurdis6065/Psk.html PSK-BAŞUR Partîya Sosyalîsta Kurdistan-Başur
http://www.kurdiu.org/ YÎK Yekgirtu Îslamî Kurdistan
http://www.ksdp.net/ PSDK Partîya Sosyalîsta Demokrata Kurdistanê
http://www.knc.org.uk KNC Kurdistan National Congress

Ol
Piraniya xalkê Kurdistana Başur misilimanê.Olên wek Êzideyatî,Xiristîyanî,Cihûyî û hwd. jî heye.Herkes dikare ola xwe bi serbestî bijî.Naveda Kurdên Êzidî Lalêş jî li başûrê Kurdistanê.Di demên dawî de hin hêzên paşverû bi navê ol li Kurdistanê Ciwanan dixapînin û bûyerên şiddetê li dar dixin.

Tevgera Referandûmê
Li Kurdistana Azad Tevgera Referandûmê bo diyarkirina çarenûna gelê Kurdistana xebatan dike.2004an de nêzî 2 milyon îmze komkirin û pêşkeşî neteweyên yekbûyî kirin.Di hilbijartinên Iraq û Kurdistanê Sibata 2005ê de Tevgera Referandûmê Kurdistanê li gel sendoqên hilbijartinê sondoqên bo referendûmê dan.Ev referandûm referandûmekê fermî lê bi vê referandûmê tevî bajarê Kerkûkê ji %98ê gelê Kurd bo serxwebûnê gotin “erê”.Şaxên Tevgera Referandûmê li Ewrûpayê jî heye.Girîngîya xebatên Tevgera Referandûmê gelek zêdeye.Kurdistana Federal dê ayînde de bi referandûmekê serbixwe be.Bo nêziktir kirina divê xebatên Tevgera Referandûmê Kurdistanê bênavber berdewam bike.

Bo agahîyên Zêdetir
http://www.referendumkurdistan.com REFERENDUM FOR INDEPENDENT KURDISTAN
http://www.freereferendum.tk REFERANDUM BO SERXWEBUNA KURDISTAN

Yêkîtî,Sendika û Rexistinên Civaka Sivîl
Li Kurdistana Azad rexistinên civaka sivîl gelek be di pratîkê de ne zêde bibandorin divê rêxistinÊn sivîl rolên xwe yên di çareserkirina pirsgirêkên gelê Kurd de hin zêdetir bileyzin.

Yekîtya Rojnamevanî Kurdistan
Sendikaya Dadî(edelet) Kurdistan
Sendîkaya Parêzgaranî Kurdistan
Navendî Rewşenbirî Parêzgeran
Yekitiya Jinên(Afretakanî) Kurdistan
Yekîtiya Ciwanên Kurdistan
Yekîtiya Ciwanên Kurdistan
Yekîtiya Qutabîyên Kurdistan
Navenda Tendirustîya Kurdistan
Yekîtîya Nivîskarên Kurdistan
Yekîtî Mamostayanî Kurdistan
Sendîkay Kîmyageranî Kurdistan
Sendîkaya Endezyarên Kurdistan
Sendîkaya Bizişkanî Kurdistan
Sendîkaya Karkeranî Kurdistan
Sendîka Topîpê(Fitbol) Kurdistan

Riya Hewayê Kurdistanê
Li Kurdistana Azad li bajarên Hewlêr û Silêmanî dû firokxaneya navneteweyî hat avakirin.Niha bo welatên Rojhilata Navîn sefer tê dayîn.Şirketekê girêdayê Hikumata Kurdistan bi navê Kurdistan Airlines heye û di nava firokeyande zimanê Kurdî tê bikaranîn di ayîndeyê de pasapotên Kurdistanê jî wê bikewin rewacê.

Saziya Postayê Kurdistan
Ji sala 1991’an vir ve li Dewleta Federal a Kurdistanê de Postayê Kurdistan heye û bi salana pûlên Kurdistanê ser nameyan dixe.

GIRÎNGÎ Û PÊWÎSTEYA DEWLETEKÊ SERBIXWE BO NETEWEYA KURD
Berdawamîya û pêşketina şaristanîya Kurd,Bo gelê Kurd jiyanek baş û biewle,Bo parastina dîrok,nirx û rûmeta Gelê Kurd ji dijminên wek Tirkan,Bo pêşketina Kurdan di warên wêje,musik,huner,mimarî,zanist,teknolojî û hwd. de,Bo pêşketina çand,aborî,zimanê Kurdî,modernizasyona civakî,bo bilind bûna standartên jiyanê û dahatuyeke azad bo mirovê Kurd ENCAX bi "Kurdistaneke Serbixwe" dikar çêbibe.

DAHATÛYA DEWLETA FEDERE YA KURDISTAN Û ERKÊN KURDISTANÎYAN
Li Kurdistana Başur ne serbixwe be jî dewletek heye,bi dehan organên media,Hikumeta Kurdistan,Parlemena Kurdistan,wezaretên Hikumeta Kurdistan,bi dehan sazî,dezgeh,rêxistinên neteweyî(çandî,sîyasî,perwerdeyî û fermî) heye.Gelê Kurd di hemû perçeyan de bo serxwebuna Kurdistanê şehîd daye,xwîna vî hatiye rijandin,xwîn rijandîye,xebat kirîye,berxwedaye lê Serxwebuna xwe ji ber sedemên curbecur destnexistîye lê îro çareserîya tenê ya hemû keşêyên Neteweya Kurd û derîya tenê ya pêşketina çand,aborî,ziman,huner,mimarî,musîk,wêje û hwd. ên Kurdî KURDISTANA AZAD heye.Kurd neteweke ji ber vê yekê jî ew hemû pêşketin ya hemû gelê Kurd e.Beşekî ji xaka Kurdan azad e û ber bi serbixwe bûyîne we diçe.Parastina Kurdistana Azad ango Kurdistana hemû Kurdan, bêgûman erka bingehîn û neteweyî ye.

Wekî ku tê dîtîn bo bê Kurd kirina Kerkûkê hewlên ji bawerîyê der hatine kirin.Hin jî ji %50yê wan tehriban nehatiye paşve vegerandin.Li gel vê yekê jî di hilbijartina 2005an de Kurdan li Kerkûkê ji %80 dengan vergirtin.Dibe ku ew jî behîta Neteweya Kurd e.Kerkûk ya Kurdistanê ye.Divê em vê rastîyê bizanibin û li gorî vê yekê hereket bikin.Divê em aram ûxwebawer bin.Bi hêla çandî,dîrokî,sirûştî,erdnigarî ve ango bi her şêweyî eşkereye ku Kerkûk bajarekî Kurdîye û vê rastîye jî divê ji herkesî re bidin pejirandin.Meseleya Kerkûkê ne tenê meseleya Kurdên Başûre.Bi qasê Kurdên Başûr e,ji wan bêtir meseleya Kurdên Kurdistana Bakûr,Rojhilat û Rojavayê.Bo xeletîyên nû bexta me û wexta me hêç nînê, çavê Mejûyê li ser Gelê Kurd e.

Bo gihîştina dahatûyekê şad,azad û bihêz divê bizava rizgarîya Kurdî xwe bi rêbazên reel ji nû ve bihelsengîne û bernameyekê Netewîya Kurdistanê dîyar bike.

Erebandina Kerkûk û sedemên Kurdbûna Kerkûkê zêdetir eşkêre bikim.Wekî ku min berê jî diyar kiribûm ku daxwaza Serxwebûna Kurdistan an jî hewl dayîna pêşketina ziman,çand,huner,muzîk,aborî,wêje –û hwd.- Kurdî,xwedî derketina Kerkûkê,xwesteka çaktir kirina wûçanîya gelê Kurd li Cîhanê û ji ber gelek mijarên din helwest û daxwazên Neteweya Kurd wekî netewperestî tê binav kirin.Gelekî bê dewlet mafêke xwe yê rewa dixwaze,mafê tu kesê binpê nake,bi sed salan ji nava zilm û zordarîyên bi her rengî de derbas dibe,hemû mafên wî ji destê wî tên girtin, her cûre riyên çareserîya mirovî ku li ber vê gelê hatina girtin çawa daxwazên vê gelê dibe netewperestî. Her wiha netewperestîyek maqul û ku dest navêje mafê tu gelekî,ji faşizmê dûr be û bêzirar be wekî hemû gelan mafê gelê Kurd jî heye ku netewa xwe biparêze..

Her wiha em gotibûn ku Bajarê Kerkûkê ku bajarekî Kurdîye û Kurd bûna bajarê Kerkûk ne bi angaştên vikûvala bi belgeyên dîrokî û bi helwesta xalkê Kerkûkê diyar e.Dixwazim careke din diyar bikim ku derdê neteweya Kurd ne petrole.Petrol di hemû Kurdistana Başur de heye.Her wiha le başurê Kurdistanê madenên din jî heye.Beşa Kurdistana Başur ku di bin rêveberîya Dewleta Federe ya Kurdistanê de ye li Cîhanê hilberîna rûnê sanayîyê de di rêza 6emîn û Hewlêr di rezerva Silfatê de li Cihanê rêza 1emîn de ye. Lê çawa ku Kerkûk bajareke Kurdistanîye,neftê Kerkûkê jî neftê Kurdistanê ye

Bila mirovê Kurd ji bîr neke ku hêzên ku angaşata "Êdî ne dema dewletên serbixwe ye,cihan global buye û ji ber wê jî pêdivî dewletekê re nîne" dikin herî pir girêdayê ramana dewletên neteweyî ne.Kî dew ji Dewleta xwe ya serbixwe û netewî berda-berdide,herin ji Fransiyan bipirsin,ji Elmanan,ji Emerîkîyan ku li her derê ziman û ala wan heye,ji Îtalîyan,ji Ereban,ji Japonan,ji Îspanîyan,ji Ingîlîzan,ji Tirkan,ji Farisan,ji Rûsan bipirsin bêgûman bi tûndî,devên bi peroş û xozî bersiva NA bidin.Çima 50 milyon bêjin erê.

Tirkên ku li Enqere li dijî kurdan çalakî çêdikirin ji devên wan dirûşma "Emê dibe ku şevekî de werin(Ango îhtîmla darbeya leşkerî tuwanc dikirin)" diqîrîyan.Edî dem hatiye ku Kurd jî bibên "Emê dibe ku şevekî de SERXWEBÛNê îlan bikin".

Pêk anîna hişa neteweyî ya Kurdî,modernîze kirina civaka Kurdî,pêk anîna hişmendîya dîrokî ya Kurdî heta çareserkirina kêşeyên civaka Kurd dikeve ser milê rêvebir,rewşenbir,nivîskar,berpirsên medya,pisporên siyasî,kesên hizirdar,bîrewer ku pergala cihanê têgihîştine û inteluktuelên Kurd.Bê serbixwe bûyîna Kurdistan ne mimkune ku hin kêşeyên girîng were çareserkirin û peşxistina zimanê Kurdî,wêjeya Kurdî,medyaya Kurdî bi wan re girêdayîye.Bo rizgar kirina Kurdistan divê bizûtneweya rizgarîya Kurd xwedî sîyasetek Kurdistanî be.Bergehek eqilane divê bo helsengandin û nirxandina xeterên ber siberoj(dahatû) û berdewamîya heyîna Kurd.An ew hişmendî di gelê Kurd de pêk were an jî pêşberî milletê Kurd rojên reşbînane ewê derkeve peşberî dahatûya Kurd

rizgarkirina Kerkûk e
pêşxistina aborî,hêza leşkerîye û Medyaya Kurdî ye.
di her perçeyê de pêkhatina yekîtîya Neteweyî û piştgirîya girseyî ya Kurdistana bakur bo Kurdistana Azad e..
bi diplomasî û xebatekê xurt vergirtina piştgirîya Cihanê ye.
pêkanîna referandumekê fermî bo diyar kirina çarenûsa Neteweya Kurd.
jî îlan kirina Dewleta Serbixwe ya Kurdistanê û pêşxistina vê dewletê ye.

RÊVEBERÎYÊN DIN A KURDISTAN
Bi 2-3 hevokan ji xeynî Dewleta Federe a Kurdistan rêvebirên din yê Kurd jî nasbikin.

-Niha li rojhilatê Kurdistanê eyaletek bi navê Kurdistanê heye.
http://www.iranonline.com/iran/kurdistan/images
-Li ewrûpa hin konferderasyonên Kurdistanî hene.Her wiha Hikumeta Rojavayê Kurdistanê ya Dervey welat heye.